!-- tailwind scripts -->

East Med και άλλες επιλογές για μεταφορά του Φυσικού Αερίου

H απόφαση για την εμπορική εκμετάλλευση του Φυσικού Αερίου θα κριθεί από τα οικονομικά δεδομένα και σε κάποιες περιπτώσεις από τις πολιτικές εξελίξεις.

Με αφορμή τη συζήτηση που άνοιξε και αφορά την όδευση του αγωγού East Med, για μεταφορά Φυσικού Αερίου από την Ανατολική Μεσόγειο στην ηπειρωτική Ευρώπη, επανέρχεται στο προσκήνιο το μεγαλύτερο στοίχημα που αφορά την ανάπτυξη και την εμπορική εκμετάλλευση των κοιτασμάτων που εντοπίστηκαν την τελευταία δεκαετία στην λεκάνη της Λεβαντίνης.

Εν συντομία θα προσπαθήσουμε να παραθέσουμε τις επιλογές, που υπάρχουν για μεταφορά του Φυσικού Αερίου στην ηπειρωτική Ευρώπη.

Κάποιες είναι περισσότερο εφικτές και κάποιες δυσκολότερες στην υλοποίηση είτε λόγω πολιτικών εμποδίων είτε επειδή είναι οικονομικά ασύμφορες. Επιλογές, οι οποίες έχουν αναλυθεί κατ’ επανάληψη και με επαρκέστατο τρόπο τα τελευταία χρόνια. Οι κυριότερες είναι οι κάτωθι:

1.  Κατασκευή αγωγού προς την Τουρκία. Χρησιμοποιείται αυτή η επιλογή ως «τυράκι» για την Άγκυρα με την ελπίδα ότι θα μαλακώσει την αδιάλλακτη στάση της για επίλυση του Κυπριακού. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα καθιστούσε την Τουρκία ως το κατεξοχήν ενεργειακό κόμβο στην περιοχή, λαμβάνοντας υπόψη αγωγούς που έχουν κατασκευαστεί, κατασκευάζονται ή σχεδιάζεται η κατασκευή τους περνούν διαμέσου του τουρκικού εδάφους (TANAP, Turkish Stream κ.α.). Ως εκ τούτου η Άγκυρα θα μπορούσε να λειτουργεί εκβιαστικά κλείνοντας στρόφιγγες κατά το δοκούν. Κυριότερο εμπόδιο όμως στην συγκεκριμένη προοπτική αποτελούν οι πολιτικοί λόγοι, όπως το άλυτο Κυπριακό πρόβλημά και οι σχέσεις δυσπιστίας (επιεικής χαρακτηρισμός) της Τουρκίας με χώρες όπως η Αίγυπτος και το Ισραήλ. Το τελευταίο διάστημα βρίσκεται σε εξέλιξη η προσπάθεια της Τουρκίας να δελεάσει αυτές τις δυο χώρες, με σκοπό να μπει σφήνα στις συμφωνίες που έχουν συνάψει με Ελλάδα και Κυπριακή Δημοκρατία. Αρχικά και περί τα τέλη του προηγούμενου έτους επιχείρησε να προσεταιριστεί το Ισραήλ χωρίς ιδιαίτερα αποτελέσματα, ενώ το ίδιο πράττει τώρα με την Αίγυπτο.

2. Κατασκευή χερσαίου τερματικού υγροποίησης (LNG) στην Κύπρο και μεταφορά Φυσικού αερίου με υποθαλάσσιους αγωγούς στο νησί. Αποτελεί μιας από τις βέλτιστες επιλογές και ίσως η νούμερο ένα επιλογή για την Λευκωσία, αφού θα προσέδιδε στην Κύπρο χαρακτήρα σημαντικού ενεργειακού σταθμού και θα δημιουργούσε εκατοντάδες νέες θέσεις εργασίας. Ωστόσο απαιτούνται όμως μεγάλες ανακαλύψεις (περί των 12,5 τρις κυβικών ποδών φυσικού αερίου), αυξημένα κονδύλια για κατασκευή των έργων υποδομής και των αγωγών, ιδιαίτερη τεχνογνωσία.  

3. Αγωγός East Med για μεταφορά του φυσικού αερίου από τα κοιτάσματα της Ανατολικής Μεσογείου μέσω υποθαλάσσιου αγωγού στην Κρήτη, στην συνέχεια στην Ελλάδα και την Ιταλία.  Η εξέλιξη η οποία σύμφωνα με τους πλείστους αναλυτές θα αποφέρει και τα σημαντικότερα πολιτικά οφέλη για την Κυπριακή Δημοκρατία, με την κατοχύρωση της Κυπριακής ΑΟΖ. Λύση η οποία ωστόσο θεωρείται από τις πλέον υψηλές σε κόστος, εάν όχι η υψηλότερη και με ιδιαίτερα δύσκολα χαρακτηριστικά ως προς την υλοποίηση εξαιτίας της μεγάλης απόστασης και του βαθύ πυθμένα πόντισης του αγωγού (ο αγωγός υπολογίζεται να έχει μήκος 1.872 χλμ., εκ των οποίων 1.335 χλμ. θα είναι στο βυθό). Επίσης εξαιτίας αυτών των παραμέτρων η ποσότητα αερίου που θα διοχετεύεται μέσω αγωγού θα είναι μικρή σε σύγκριση με κάποιες λύσεις.

4. Υποθαλάσσιος αγωγός προς τα τερματικά της Αιγύπτου. Η επιλογή με τις πλέον μεγαλύτερες πιθανότητες υλοποίησης, άλλωστε αυτό αποδεικνύουν και οι προχωρημένες συζητήσεις για την μεταφορά ΦΑ από το κοίτασμα Αφροδίτη προς το Αιγυπτιακό τερματικό Ιτκού. Στα μεσογειακά παράλια της Αιγύπτου, πέραν του τερματικού στο Ιτκού, στο οποίο συμμετέχουν μεταξύ άλλων και οι εταιρείες Shell και Total, λειτουργεί τερματικό και στην Νταμιέτα στο οποίο συμμετέχουν μεταξύ άλλων και η ΕΝΙ, εταιρείες με άμεσα συμφέροντα και παρουσία στην Κυπριακή ΑΟΖ.

5. Πλωτό Τερματικό Υγροποίησης (Floating Liquefied Natural Gas -FLNG). Θεωρείται και όχι άδικα, η λύση για την συντομότερη αξιοποίηση του φυσικού αερίου της Κύπρου και δίνει ανεξαρτησία από τις γεωπολιτικές εξελίξεις, αφού το αέριο από την πλατφόρμα θα φορτώνεται σε πλοία για άμεση εξαγωγή. Πρόκειται για νέα τεχνολογία η οποία άρχισε να εφαρμόζεται σε κοιτάσματα ανά τον κόσμο, από εταιρείες μάλιστα οι οποίες έχουν παρουσία στην Κυπριακή ΑΟΖ. Οι αμφιβολίες που προκύπτουν αφορούν θέματα ασφάλειας και του υψηλού κόστους.

6. Μεταφορά αερίου στην Κύπρο, ή το Ισραήλ ή και την Αίγυπτο και επανεξαγωγή μέσω ηλεκτρικού καλωδίου. Πρόκειται για επιλογή η οποία δεν μπορεί να καλύψει μεγάλες ενεργειακές ανάγκες. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί περισσότερο ως συμπληρωματική λύση, στο πλαίσιο της υλοποίησης των έργων Euro-Asia Interconnector και Euro-Africa  Interconnector, για την ηλεκτρική διασύνδεση Ισραήλ, Κύπρου με την ηπειρωτική Ευρώπη και Αιγύπτου, Κύπρου με ηπειρωτική Ευρώπη αντίστοιχα. 

Εν κατακλείδι η απόφαση για την εμπορική εκμετάλλευση του Φυσικού Αερίου που θα λάβουν η κυβέρνηση και οι κοινοπραξίες των εταιρειών, θα κριθεί από τα οικονομικά δεδομένα και σε κάποιες περιπτώσεις από τις πολιτικές εξελίξεις, ειδικότερα δε στην περίπτωση του υποθαλάσσιου αγωγού East Med. Η ωρίμανση όσων το δυνατό περισσότερων επιλογών, θα είναι πιο ωφέλιμη. Αντιθέτως η επιλογή να τοποθετηθούν όλα τα αυγά σ’ ένα καλάθι, είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα οδηγήσει σε νέες καθυστερήσεις, με ορατό τον κίνδυνο να χαθεί οριστικά το τρένο της εκμετάλλευσης του ενεργειακού θησαυρού που βρίσκεται στις Κυπριακές θάλασσες. Όλα αυτά όμως πρέπει να γίνουν σε σύντομο χρονικό ορίζοντα. Να υπενθυμίσουμε Κυπριακή Δημοκρατία προ δεκαετίας, είχε το χρονικό πλεονέκτημα έναντι της Τουρκίας το οποίο σήμερα έχει σήμερα εξανεμισθεί. Αυτό μπορεί εκ νέου να ανατραπεί με την αξιοποίηση κοιτασμάτων, εξέλιξη η οποία θα οδηγήσει και στην κατοχύρωση των κυριαρχικών δικαιωμάτων στη θαλάσσια οικονομική ζώνης της Κυπριακής Δημοκρατίας.

ΥΓ: Όλα αυτά είναι φυσικά απέναντι στον μεγαλοϊδεατικό στόχο Ερντογάν για αναβίωση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Να μην ξεχνάμε ότι κρίσιμος χρονικός ορίζοντας είναι το 2023.

Μάριος Αδάμου

το δικό σας σχόλιο

* Υποχρεωτικά πεδία

Παρακαλούμε όμως τα κείμενα να μην είναι υβριστικά, να μην παραπέμπουν σε άλλους ιστότοπους, να γράφονται στην ελληνική ή την αγγλική γλώσσα (όχι greeklish), να είναι κατανοητά και τέλος να είναι κατά το δυνατόν σύντομα. Είναι αυτονόητο πως η ομάδα διαχείρισης φέρει ευθύνη μόνο για τα επώνυμα άρθρα των συντακτών και των συνεργατών της. Σας ευχαριστούμε για την συμμετοχή σας.