Ταξίδεψε μαζί με άλλα παιδιά το 1974 για Ελλάδα και ήταν το μόνο παιδί που δεν επέστρεψε ποτέ…

Το τραγικό γεγονός δεν άργησε να μαθευτεί στο ορφανοτροφείο...

Σεπτέμβριος 1974…Λίγο μετά την Τουρκική Εισβολή στην Κύπρο…Η Ελλάδα φιλοξενεί δεκάδες προσφυγόπουλα ηλικίας 6 μέχρι 17 ετών για το σχολικό έτος 1974-1975 σε εκκλησιαστικά ιδρύματα, σε δομές κοινωνικής πρόνοιας αλλά και σε ανάδοχες οικογένειες. Ανάμεσα τους ήταν και η 10χρονη Παναγιώτα Νικολάου μαζί με τα αδέλφια της Γιώργο, Μέλανη και Σταυρούλα.

Κάποια παιδιά δεν άντεχαν χωρίς τους γονείς τους και επέστρεψαν πίσω στο νησί μετά από λίγες μέρες, κάποια μετά από μερικούς μήνες και τα περισσότερα στο τέλος της σχολικής χρονιάς. Η Παναγιώτα ήταν το μόνο παιδί που δεν επέστρεψε ποτέ… 

Το κοριτσάκι με τα μαύρα μακριά μαλλιά γεννήθηκε στις 26 Αυγούστου το 1964 και ήταν το μικρότερο από τα 6 παιδιά του Αντρέα και τη Στυλιανής Νικολάου με καταγωγή από την κατεχόμενη σήμερα Ομορφίτα.

Η 10χρονη συγκαταλεγόταν ανάμεσα στα παιδιά της πρώτης αποστολής που αφίχθηκαν στην Ελλάδα στις 23 Σεπτεμβρίου 1974. Φιλοξενήθηκε στο Ορφανοτροφείο «Αγία Φιλοθέη» και ήταν μαθήτρια της Ε΄ τάξης. Φοιτούσε στο Δημοτικό Σχολείο στα Λαστέικα του Νομού Ηλείας. 

Στις 4 Δεκεμβρίου 1974…

Η Παναγιώτα μεταφέρθηκε στην Αθήνα με συνοδεία δυο υπευθύνων της Ιεράς Μητρόπολης Ηλείας και εισήχθηκε στο νοσοκομείο παίδων «Αγία Σοφία» σε κωματώδη κατάσταση. Στις 5 Δεκεμβρίου 1974, η ώρα 4:00 π.μ η μικρή Παναγιώτα έφυγε από τη ζωή. Το αποτέλεσμα της νενομισμένης νεκροψίας έδειξε ότι ο θάνατος της προήλθε από καρδιακή προσβολή. «Η Παναγιώτα ήταν ένα υγιέστατο παιδί και δεν υπήρχε ιατρικό ιστορικό» είχε αναφέρει ο πατέρας της. 

«Εκείνη τη χειμωνιάτικη νύχτα του Δεκέμβρη ακούστηκαν φωνές από το απέναντι δωμάτιο. Πολλά κορίτσια ξύπνησαν και έτρεξαν φοβισμένα μη γνωρίζοντας τι συνέβαινε. Το ίδιο έκανα κι εγώ. Είδα την Παναγιώτα, να την υποβαστάζουν κάποιες συμμαθήτριες της. Δεν μπορούσε να κινηθεί και είχε χάσει το φως της. Καμία δεν ήξερε τους λόγους. Κάποιο κορίτσι φώναξε έντρομο να ειδοποιήσουμε την υποδιευθύντρια, μα πριν προλάβουμε η δεσποινίδα Αντωνοπούλου βρισκόταν ήδη κοντά μας. 

Ζήτησε να επιστρέψουμε όλες στα κρεβάτια μας και φρόντισε να ειδοποιηθεί ασθενοφόρο. Λίγη ώρα αργότερα η Παναγιώτα μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο παίδων. Εκείνη τη νύχτα δεν μπορούσα να κοιμηθώ. Φοβόμουν για τη φίλη μου χωρίς να ξέρω πως εκείνο το βράδυ, ήταν η τελευταία φορά που την έβλεπα.

Το τραγικό γεγονός δεν άργησε να μαθευτεί στο ορφανοτροφείο. Προκάλεσε μεγάλη αναστάτωση μα και εσωτερική ταραχή, που με οδηγούσε όλο και περισσότερο σε δύσβατα μονοπάτια» αναφέρει η Νιόβη Α. Κερκίδου στο βιβλίο της «Ευχαριστώ…» Μαρτυρίες παιδιών του 1974.    

Η Παναγιώτα ήταν το μοναδικό παιδί που δεν επέστρεψε ποτέ πίσω στην Κύπρο…

Ο Μητροπολίτης Ηλείας έστειλε τηλεγράφημα στον τότε Τμηματάρχη Στοιχειώδους Εκπαίδευσης, που τον ενημέρωνε σχετικά με τον θάνατο του κοριτσιού και του ζητούσε να ενημερώσει την οικογένεια της. Ταυτόχρονα, η πρεσβεία της Κύπρου στην Αθήνα πληροφόρησε για το θάνατο της Παναγιώτας το Υπουργείο Παιδείας και ότι η νεκροτομή της θα γινόταν στις 6 Δεκεμβρίου. 

Το Υπουργείο Παιδείας κίνησε αμέσως τις διαδικασίες με το Υπουργείο Εσωτερικών για να δοθεί άδεια εξόδου του πατέρα της Παναγιώτας έτσι ώστε να μεταβεί στην Ηλεία για να παραστεί στην κηδεία της κόρης του. Δυστυχώς η μητέρας της δεν μπόρεσε να παρευρεθεί γιατί δεν της το επέτρεψε ο γιατρός της. Είχε πάθει μεγάλο σοκ που ήταν αδύνατο να μπορέσει να ταξιδέψει.  

Στις 8 Δεκεμβρίου 1974, έφτασε στην Ελλάδα ο πατέρας της Παναγιώτας. Τα έξοδα του ταξιδιού ανέλαβε το Υπουργείο Οικονομικών και η Πρεσβεία της Κύπρου είχε την ευθύνη της παραλαβής του κ. Νικολάου και της μετάβασης του στον Μητροπολίτη Ηλείας. 

Η κηδεία του κοριτσιού έγινε στις 9 Δεκεμβρίου 1974 στο Πελόπιο και τάφηκε στο κοιμητήριο του μοναστηριού στην παρουσία του πατέρα της, των αδελφιών της, του Μητροπολίτη Ηλείας Αθανασίου, αντιπροσώπων της Κυπριακής Πρεσβείας και πλήθος κόσμου. Τα μέλη της οικογένειας της Παναγιώτας κατέβαλαν και εξακολουθούν να καταβάλλουν συνεχείς και επίμονες προσπάθειες για να επιτευχθεί η πολυπόθητη «επιστροφή» των οστών της στην Κύπρο. 


Η αδελφή της Παναγιώτας, Σταυρούλα Νικολάου, αναφέρει στο Ant1.com.cy: 


«Η Παναγιώτα μας ήταν ένα πολύ ντροπαλό και ήσυχο παιδί. Ήταν πολύ δεμένη μαζί μας μα περισσότερο ήταν με τον αδελφό μας τον Γιώργο, ήταν  πιο κοντινές οι ηλικίες τους. Δυστυχώς ο πόλεμος άλλαξε εντελώς τις ζωές μας… Τις γέμισε πόνο και δυστυχία. Εμπειρίες και εικόνες που ακόμα μας προκαλούν τρόμο και φόβο. 

Τον Σεπτέμβριο του 1974… 

Τα τέσσερα από τα έξι παιδιά της οικογένειας ταξιδέψαμε για Ελλάδα. Η Παναγιώτα και ο Γιώργος είχαν πάει με την πρώτη αποστολή. Η αδελφή μας είχε φιλοξενηθεί στο Ορφανοτροφείο «Αγία Φιλοθέη» ενώ ο αδελφός μας από την οικογένεια κ. Γιώργου Ζαβού στον Πύργο Ηλείας. Εγώ με την Μέλανη φιλοξενηθήκαμε στο Οικοτροφείο θηλέων «Αγία Ιουστίνη». 

Για τον θάνατο της αδελφής μου μας ενημέρωσε η υπεύθυνη του Οικοτροφείου. Χάσαμε τη γη κάτω από τα πόδια μας… Ούτε εγώ αλλά ούτε η Μέλανη μπορούσαμε να πιστέψουμε αυτό που συνέβη στην αδελφή μας. Ήταν υγιέστατη… «Γιατί να συμβεί αυτό το κακό; Ποιος το είπε στους γονείς μας;» λέγαμε ξανά και ξανά. Θυμάμαι που έκλαιγα δυνατά και φώναζα «θέλω να φύγω, θέλω να φύγω». 

Στην κηδεία της είχε έρθει πάρα πολύς κόσμος και θυμάμαι που όλοι έφερναν άσπρα λουλούδια. Είχε μόνο άσπρα λουλούδια… Μετά την κηδεία επέστρεψα Κύπρο μαζί με τον πατέρα μου. Ο Γιώργος και η Μέλανη έμειναν μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς.

Ο πατέρας μας πέθανε πριν 35 χρόνια, έφυγε με τον καημό της Παναγιώτας. Η μητέρα μου υποφέρει και δεν θέλουμε να το συζητάμε μπροστά της. 

Δυστυχώς όλα αυτά τα χρόνια…

Κανείς δεν ενδιαφέρθηκε να μας βοηθήσει ώστε να επιτευχθεί η πολυπόθητη «επιστροφή» των οστών της Παναγιώτας μας στην Κύπρο. Τον τελευταίο καιρό γίνονται πιο έντονες προσπάθειες και ευχαριστώ μέσα από τη καρδιά μου την συγγραφέα Νιόβη Α. Κερκίδου, την φίλη της Παναγιώτας μας, που μας βοήθησε τόσο πολύ. 
 
Ξέρω ότι η Παναγιώτα μας είναι πια ένας Άγγελος που μας προσέχει από τον ουρανό και που σίγουρα μαζί με εμάς, παρακαλά το Θεό να μην περάσουμε ξανά ότι και το 1974. Μακάρι να μην δει ποτέ ξανά τέτοιο κακό ο τόπος μας, τόσο πόνο…».








 

Χριστιάνα Διονυσίου

το δικό σας σχόλιο

* Υποχρεωτικά πεδία

Παρακαλούμε όμως τα κείμενα να μην είναι υβριστικά, να μην παραπέμπουν σε άλλους ιστότοπους, να γράφονται στην ελληνική ή την αγγλική γλώσσα (όχι greeklish), να είναι κατανοητά και τέλος να είναι κατά το δυνατόν σύντομα. Είναι αυτονόητο πως η ομάδα διαχείρισης φέρει ευθύνη μόνο για τα επώνυμα άρθρα των συντακτών και των συνεργατών της. Σας ευχαριστούμε για την συμμετοχή σας.